Odkrywanie swojego powołania, wybór właściwej ścieżki edukacyjnej i przyszłego zawodu, to zadania trudne i życiowo bardzo ważne. Potrzebne jest poradnictwo zawodowe, które ułatwi podjęcie trafnej decyzji dotyczącej dalszej drogi życiowej, wyboru zawodu. Poradnictwo zawodowe winno być prowadzone w domu rodzinnym, w szkole przez nauczycieli-wychowawców, pedagogów, nauczycieli przedsiębiorczości i WOS-u, przez Szkolne Ośrodki Kariery, Młodzieżowe Kluby Planowania Rozwoju Zawodowego, przez Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne. W ramach prowadzonego poradnictwa zawodowego młodzi ludzie lepiej poznają siebie, swoje zdolności, umiejętności, zainteresowania, swoje możliwości intelektualne i osobowościowe, stan zdrowia, a także ograniczenia i przeciwwskazania. Mogą zdobyć informacje o różnych zawodach, o możliwościach zatrudnienia, o walorach materialnych i duchowych pracy, nauczyć się planować swój rozwój zawodowy. Trzeba wiedzieć, co się chce w życiu robić. Trzeba umieć napisać list motywacyjny, cv, umieć podjąć rozmowę z przyszłym pracodawcą.

Struktura szkolnictwa zawodowego i programy kształcenia zawodowego muszą być dopasowane do rynku pracy, do wymagań i oczekiwań pracodawców. Kształcenie zawodowe musi być elastyczne, szerokoprofilowe, aby absolwenci sami potrafili dopasować swoje kompetencje i dalszą edukację do potrzeb rynku pracy.

Niepewna przyszłość, wysokie bezrobocie wśród absolwentów szkół zawodowych rozmija się z celami życiowymi młodzieży dotyczącymi interesującej, dobrze płatnej pracy zawodowej, szczęścia rodzinnego, powodzenia w życiu. Obecnie trudno jest ustalić listę zawodów potrzebnych na rynku pracy czy poziom chłonności tego rynku w danych zawodach w najbliższych latach. Brakuje pogłębionej analizy rynku pracy i planów strategicznych w tej dziedzinie. Nie ma spójności pomiędzy kształceniem zawodowym a regionalnym i krajowym rynkiem pracy. Młodzi ludzie wybierają kształcenie ogólne i tym samym decyzję dotyczącą wyboru zawodu odsuwają w czasie.

W bieżącym roku szkolnym w województwie małopolskim na 48 289 uczniów przyjętych do szkół ponadgimnazjalnych 19 892 uczniów (41,2%) wybrało licea ogólnokształcące, 5358 uczniów (11,1%) licea profilowane (profil: zarządzanie informacją, ekonomiczno-administracyjny, usługowo-gospodarczy), 14 339 uczniów (29,7%) technika, oraz 8712 uczniów (18%) szkoły zawodowe.

Za parę lat dzisiejsi pierwszoklasiści będą podejmować pierwszą pracę zawodową i wtedy okaże się, czy są dobrze przygotowani do zawodu i do wejścia na rynek pracy. Prawdopodobnie będę musieli kilkakrotnie zmieniać miejsce pracy i zawód w ciągu całego życia zawodowego. Pierwsza decyzja i ewentualnie następne w sprawie wyboru zawodu muszą być przemyślane, podejmowane świadomie i z poczuciem wielkiej odpowiedzialności.

Młodzież oczekuje pomocy w przygotowaniu się do podjęcia dobrej decyzji przy wyborze zawodu.

temat numeru:
Wybór zawodu

W numerze 01/2005:

Joanna Pawlak
Jak wspierać młodzież w podejmowaniu
decyzji edukacyjnych i zawodowych?

prof. Jacek Walczewski
Problem pracy ludzkiej

Lucyna Słodowa
Jak pomóc dziecku w wyborze zawodu?

s. M. Urszula Kłusek
Co z niego wyrośnie?

Danuta Leszczyńska
Cele i dążenia uczniów
klas maturalnych oraz motywy wyboru dalszej drogi życiowej

ks. Marek Dziewiecki
Pracownik, praca i wychowanie

Agnieszka Kośkiewicz
Młodzieżowy Klub Planowania
Rozwoju Zawodowego

Wojciech Obraniak
Doradca zawodu

o. Paweł Mynarz
Ogólnopolskie Forum Szkół Katolickich

Maria Tumiłowicz
Decyzja należy do ciebie - scenariusz

Krystyna Czuba
Dziedzictwo kultury
europejskiej zobowiązuje

Zdjęcie na okładce:
Włodzimierz Płaneta,
Monika Wojtoń,
archiwum