Zdolności i talenty ludzi młodych są radością i nadzieją rodziców, nauczycieli-wychowawców. W domu, w szkole najdogodniej można obserwować predyspozycje fizyczne, duchowe i intelektualne dziecka. Dlatego spostrzeżenia i opinie rodziców i nauczycieli w sprawie uzdolnień dzieci są najbardziej prognostyczne.

W środowisku oświatowym panuje pogląd, że ok. 3% uczniów jest wybitnie uzdolnionych, mogących osiągnąć bardzo dobre rezultaty w określonej działalności. Są to jednostki twórcze, intelektualnie bardzo aktywne, dociekliwe, stawiające wiele pytań, weryfikujące przyjęte hipotezy, prowadzące obserwacje, eksperymenty. Uczą się bardzo szybko, bez wysiłku, największe zainteresowanie wzbudza u nich materiał nowy, są krytyczni, ambitni, bardzo wrażliwi.

Ważne jest, aby uzdolnienia dziecka rozpoznać jak najwcześniej i odpowiednio ukierunkować ich rozwój. Bardzo wcześnie ujawniają się uzdolnienia artystyczne, stąd potrzeba podjęcia nauki w szkole muzycznej, czy też kształcenia w zakresie sztuk plastycznych. Są uczniowie wybitnie uzdolnieni w zakresie przedmiotów humanistycznych, matematyczno-przyrodniczych, technicznych. Powstaje pytanie, gdzie kształcić uczniów z tymi uzdolnieniami, czy w szkole ogólnie dostępnej, czy też tworzyć szkoły (ośrodki oświatowe) dla dzieci utalentowanych.

Wyrywanie "perełek" z naturalnego środowiska uczniowskiego, organizowanie kształcenia np. w gimnazjach dla wybitnie uzdolnionych, w oddaleniu od domu rodzinnego, nie jest najlepszym rozwiązaniem. Każda szkoła winna być przygotowana na zaspokojenie potrzeb każdego ucznia, w tym wybitnie uzdolnionego. Należy częściej korzystać z indywidualnego programu i toku nauki, z fundowania stypendiów naukowych, z takiej organizacji kształcenia, aby optymalnie wspomagać rozwój zdolnych uczniów. Trzeba umożliwiać im dostęp do literatury fachowej, laboratoriów, udział w zawodach, konkursach przedmiotowych, olimpiadach. Każdy uczeń, który chce się uczyć, chce rozwijać swoje zdolności, powinien mieć stworzone do tego odpowiednie warunki. W okresie coraz większej konkurencyjności szkół, inwestowanie w zdolnego ucznia, który ma osiągnięcia i sukcesy i staje się chlubą szkoły, jest działaniem pożądanym. Są przyznawane stypendia naukowe Premiera, Ministra Edukacji i Nauki, działają fundacje (Fundacja Dzieło Nowego Tysiąclecia), stowarzyszenia, które wspomagają ludzi młodych zdolnych.

Po pierwsze - nasze szkolnictwo musi być bardziej zorientowane na uczniów zdolnych. Po drugie - nie może być tak, że potencjał duchowy i intelektualny dziecka jest tracony, bo ma biednych rodziców i nie może się kształcić.

Życzę szkołom wybitnie zdolnych uczniów, optymalnych warunków sprzyjających ich rozwojowi oraz nauczycieli, którzy sercem i umysłem otoczą niezgłębioną tajemnicę rozwoju młodego człowieka.

W zeszycie grudniowym "Wychowawcy" została zamieszczona tematyka naszego pisma na 2006 rok. Jako uzupełnienie pragnę dodać, że w każdym wydaniu na stronach środkowych - w dziale "Historia i tradycja" - będą zamieszczane materiały dotyczące wychowania regionalnego i patriotycznego. Z podobną częstotliwością będą publikowane artykuły i materiały dotyczące programów i działań profilaktycznych.

Uczeń zdolny

W numerze 01/2006:

Ryszarda Ewa Bernacka
Zdolność a uzdolnienie

Patrycja Łuczak
Twórcza aktywność dziecka

s. M. Urszula Kłusek SAC
Zdolni na wagę... sukcesu szkoły

Ludmiła Prusko
Uczeń zaciekawiony światem

ks. Marek Dziewiecki
Odkryć pragnienia

Irena Lewicka,
ks. Kazimierz Olejniczak
Praca z uczniem zdolnym

Teresa Drewka
Kultywowanie obyczajowości religijnej i tradycji narodowych

Ferdynand Froissart
Wzorzec patriotyzmu
potrzebny od zaraz

Maria Witkoś
Uczeń wybitnie zdolny

Zofia Frankiewicz-Duda, Alicja Laskowska
Żyję zdrowo - nie palę!
Scenariusz zajęć z zakresu edukacji antynikotynowej dla uczniów gimnazjum lub klas pierwszych szkół ponadgimnazjalnych

Fot. na okładce:
Włodzimierz Płaneta,
Małgorzata Pióro