Ojciec Święty     Jan Paweł II     1920 - 2005

OD REDAKCJI

W edukacji szkolnej niezbędne jest kształcenie kulturowe, historyczne, obywatelskie. Dla młodego pokolenia ważny jest dialog z przeszłością, z kulturą swojego narodu, dialog z "innymi", których uznają za ważnych.

Wypada znać historię i dokonania własnego narodu, rozumieć przyczyny zmian cywilizacyjnych oraz zasady życia społecznego. Trzeba znać środowisko lokalne, by kultywować jego dziedzictwo, by angażować się w jego życie. W domu rodzinnym, w szkole należy kształtować i rozwijać zainteresowania historyczne dzieci i młodzieży, rozwijać poczucie przynależności do rodziny, społeczności lokalnej, narodu, państwa. Każdą wspólnotę, w której dziecko uczestniczy, winno się przedstawiać jako całość wyznającą wspólne wartości, mającą swoje tradycje, osiągnięcia, a także klęski, mającą swoją historię. Jednak nie wolno przekazu historycznego sprowadzić do opisu wojen, najazdów, powstań, do kreślenia obrazu państwa i narodu przegranego, doznającego mnóstwa klęsk. Należy stwierdzić, że z podręczników szkolnych nie wynika jasny przekaz historii, a szczególnie historii powojennej Polaków, że młode pokolenie posiada małą znajomość historii po 1945 roku.

Nasuwa się pytanie, czy nauczanie historii oraz treści zawarte w podręcznikach szkolnych sprzyjają tworzeniu tożsamości narodowej i wyrabianiu szacunku dla własnej przeszłości, służą budowaniu wzorów osobowych do naśladowania, tworzeniu poczucia dumy z przynależności do narodu polskiego. Naród, który nie będzie troszczył się o rodzimą kulturę, swoją historię, traci swoją tożsamość. Istnieje potrzeba pewnych przewartościowań w edukacji historycznej, by zakładane cele były osiągalne, m. in.: zainteresowanie młodych ludzi przeszłością, wyrobienie poczucia przynależności do społeczności lokalnej, narodu, państwa, wychowanie do wartości będących motywem działalności indywidualnej i publicznej, ukształtowanie postaw patriotycznych i obywatelskich.

Naród winien troszczyć się o wychowanie młodzieży w swoim duchu i własnej tradycji, aby przemijanie i przychodzenie ludzkich pokoleń odbywało się w sposób naturalny. Należy uczyć odpowiedzialności za własny los, za rodzinę, społeczność lokalną, zbiorowość narodową. Uczyć dbałości o własną kulturę, o jej nowoczesność i otwartość, co w dobie globalizacji jest przejawem patriotyzmu.

temat numeru:
Pamięć i historia

W numerze 04/2005:

Janina Mazur
Czy jesteśmy patriotami?
(na podstawie
badań wśród uczniów
szkół podstawowych)

Andrzej Masiewicz
Patriotyzm w oczach współczesnej młodzieży (analiza ankiet)

Ks. Marek Dziewiecki
Kilka słów o wolności

Małgorzata Żaryn
Dlaczego dzieci nie lubią historii? Obraz dawnej Polski w podręcznikach szkolnych do historii po reformie edukacji

Grzegorz Chomicki
Historia powróci do zdrowia czyli nie reformujmy reformy

s. M. Urszula Kłusek SAC
Tułacz... imię jego

Małgorzata Pabis
Życie na kole podbiegunowym

Małgorzata Pabis
"Dla nas obóz się nie skończył..." - wywiad

Tomasz Gąsowski
Tradycje opozycji demokratycznej w Małopolsce w edukacji obywatelskiej

Anna Chojnacka
"Prawdy nie można rozstrzelać"
- scenariusz akademii
upamiętniającej 65. rocznicę
zbrodni katyńskiej

Bożena Tomaszek, Andrzej Gąsłowski
I co z tą profilaktyką?

Ks. Czesław S. Bartnik
Cele Unii w eurokonstytucji

Zdjęcie na okładce:
Ryszard Rzepecki