Nauczanie i uczenie się ściśle łączy się z ocenianiem. Ocenianie szkolne polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli, egzaminatorów poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do wymagań edukacyjnych. Celem oceniania jest informowanie ucznia, rodziców o poziomie osiągnięć, o uzdolnieniach dziecka, motywowanie ucznia do uczenia się oraz stałe doskonalenie organizacji i metod pracy dydaktyczno-wychowawczej szkoły. Uczeń jest pierwszym i najważniejszym adresatem oceny. Ocena powinna skutecznie wspierać uczenie się ucznia, powinna być sprawiedliwa, wymierna i obiektywna.

System oceniania wewnątrzszkolnego i zewnętrznego podlega stałym modyfikacjom, ciągle się doskonali i przyczynia się do wzrostu kompetencji pomiaru dydaktycznego. Każdy system ma słabe i mocne strony, bo szkoła ma wspomagać wszechstronny rozwój ucznia, kształtować jego pełną osobowość, a nie tylko przygotowywać do zdania egzaminu, zdobywania dobrych ocen. Widzimy brak ścisłej korelacji pomiędzy ocenami szkolnymi i ocenami z egzaminu zewnętrznego.

W egzaminach zewnętrznych autor wypracowania jest osobą anonimową, niektórzy sugerują wprowadzenie egzaminów ustnych, aby lepiej poznać osobę zdającą. Zadania w egzaminach są nastawione na uczniów "standardowych", dlatego uczniowie kreatywni, bardzo zdolni mają trudności z dopasowaniem się w przewidywany szablon odpowiedzi.

Przeprowadzane od pięciu lat egzaminy zewnętrzne na dobre zadomowiły się w naszym systemie oświatowym. Podsumowują edukację na danym poziomie kształcenia, a wyniki są uwzględniane przy rekrutacji do szkół ponadgimnazjalnych oraz na wyższe uczelnie.

Wyniki egzaminów zewnętrznych są uznawane za obiektywne i prognostyczne co do dalszej kariery szkolnej, są jedną z informacji o pracy szkoły, ale żeby je właściwie zinterpretować, należy uwzględnić możliwości, zainteresowania uczniów, ich środowisko rodzinne, uwarunkowania pracy szkoły.

Prowadzone są badania na temat "edukacyjnej wartości dodanej", czyli jak ważny jest uczeń i to, jak się zmienia, jaki jest wynik diagnozy edukacyjnej na wejściu i jaki jest wynik egzaminu kończącego daną szkołę.

Ocena szkolna jest uzależniona od kontekstu edukacyjnego w danej szkole i ma wartość informacyjną dla nauczyciela w kwestii rozwoju ucznia i realizacji wymagań edukacyjnych, dla ucznia, rodzica, nadzoru pedagogicznego oraz organu prowadzącego.

A triada - wymagania, sprawdzanie, ocenianie - na trwałe jest wpisana w życie szkoły.

redaktor naczelny

Ocenianie zewnętrzne

W numerze 05/2007:

Klemens Stróżyński
Komunikacja w procesie oceniania

Jolanta Tęcza-Ćwierz
Co można poprawić? - rozmowa z Józefem Rostworowskim, Małopolskim Kuratorem Oświaty

Klemens Stróżyński
Ocena - Ocenianie

Halina Chorążewicz, Aleksander Staniek
Wydarzenia majowe
- scenariusz apelu szkolnego
dla klasy VI szkoły podstawowej

Urszula Kisiel-Dorohinicka
Zewnętrzny egzamin zawodowy

s. Leokadia Ewa Wojciechowska
Egzaminy zewnętrzne
- refleksja nauczyciela

ks. Marek Dziewiecki
Zmartwychwstająca miłość

s. M. Urszula Kłusek SAC
Jak cię widzą, tak cię piszą

Aleksandra Sumara
Dziękuję Ci, Mamo
- Dziękuję Ci, Tato
(scenariusz spotkania uczniów z rodzicami z okazji
Dnia Matki i Dnia Ojca)

Dorota Zarębska-Piotrowska
Przemoc niejedno ma imię

Okładka: fot. Piotr Fedorowicz