Jeszcze kilkanaście lat temu najważniejszym i właściwie jedynym źródłem informacji w szkole była biblioteka. Obecnie coraz częściej nauczyciele polecają uczniom, aby wyszukiwali wiadomości w sieci WWW.

W wyniku rozpoczętej przed paroma laty akcji Ministerstwa Edukacji Narodowej i polskiego parlamentu każde gimnazjum otrzymało komputer z odpowiednim oprogramowaniem i modemem dającym możliwość podłączenia do sieci. Korzystanie z usług multimedialnej komunikacji przychodzi bardzo łatwo ludziom młodym - w tym przypadku nierzadko uczniowie wyprzedzają nauczycieli. O wiele częściej jednak użytkownicy "wskakują do cyberprzestrzeni" nie tyle w celu zdobycia informacji, lecz aby uczestniczyć w ogólnej sieci, tj. dla komunikacji z innymi użytkownikami. Jak wynika z raportu opracowanego przez Outermedia, 45,7% młodych użytkowników przyznaje się do pogaduszek na "czacie", zaś 73,4% regularnie korzysta z poczty internetowej. Wyniki polskich badań (z 1999 r.) cytuje ks. prof. Andrzej Zwoliński ("W sieci Internetu", s. 5).

Jakie szkody przynosi nierozważne korzystanie z dobrodziejstw techniki? Rodzice powinni pilnować, jak dzieci wykorzystują komputer podłączony do sieci: zastosować regułę "najpierw obowiązki, a potem komputer"; starać się organizować dziecku inne formy spędzania wolnego czasu (spacery, gry sportowe, spotkania z przyjaciółmi); sprawdzać, jak długo dziecko pracuje przy komputerze i egzekwować przerwy w pracy, wreszcie warto zastosować różnego rodzaju filtry i programy nadzorujące, które utrudniają dostęp do treści niepożądanych.

Pomimo wielu dobrodziejstw tego XX-wiecznego wynalazku, coraz częściej zauważa się symptomy uzależnień od Internetu. Zespół specjalistów z Center for On-line Addiction (witryny internetowej założonej przez dr Kimberly Young) dzieli te uzależnienia na następujące rodzaje:

• Nieodparta potrzeba surfowania - poszukiwanie wciąż nowych stron sprawia dużą przyjemność i pobudza internautę. Niekiedy, głównie osoby młode są tak zafascynowane ilością stron, które można jeszcze zobaczyć, że nie mogą oderwać się od Internetu.
• Nieodparta potrzeba cyberkomunikacji - ciągła potrzeba wymiany informacji - około 75% internautów jest chociaż "trochę" uzależniona od swojej skrzynki pocztowej i odczuwa potrzebę częstego sprawdzania, czy przyszły jakieś nowe wiadomości. Problem zaczyna się wtedy, kiedy rezygnujemy z większości swoich kontaktów "rzeczywistych" na rzecz kontaktów wirtualnych.
• Nieodparta potrzeba cyberseksu - ciągłe poszukiwanie nowych stron pornograficznych czy seks-czatów. Anonimowość Internetu pozwala na wyrażanie swoich najbardziej ukrytych potrzeb seksualnych. O uzależnieniu możemy mówić, jeśli ten sposób zaspokajania potrzeb seksualnych staje się coraz ważniejszy i odbywa się kosztem innych sposobów nawiązywania znajomości.
• Nieodparta potrzeba hazardu i zakupów - uzależnienie od hazardu czy zakupów, które jest realizowane za pomocą Internetu bez konieczności wychodzenia z domu do centrum handlowego.
  

Ponieważ ilość osób uzależnionych dynamicznie wzrasta, utworzono dla nich grupę wsparcia, działającą na zasadzie listy dyskusyjnej, którą można zaprenumerować pod adresem. Najwięcej informacji nt. uzależnień od Internetu można znaleźć w samym Internecie: w wyszukiwarce wpisujemy hasło "Internet + Addiction" lub "IAD".
Aby nie dopuścić do wyalienowania się dzieci z życia rodzinnego i społecznego, należy przekazywać im informacje o pożytkach i zagrożeniach wynikających z korzystania z technologii komputerowej.

temat numeru:
Internet
przestrzeń bez granic

W numerze 06/2003:

Ks. Andrzej Zwoliński
W sieci Internetu

Słowniczek terminów internetowych

Tomasz Piróg
Społeczność Internetu

Ks. Marek Dziewiecki
Społeczeństwo informatyczne

Ks. Marek Dziewiecki
Uzależnienie
od komputera i Internetu

Jolanta Tęcza-Ćwierz
Internet - szanse i zagrożenia

Katalog wybranych
polskich stron www

Marcin Klimek
Bliżej świata

Internet w liczbach

Zbigniew Ciastoń
Program profilaktyczny
dla młodzieży

Iwona Molin, Krystyna Raszka
"W drogę" - scenariusz na zakończenie nauki w gimnazjum

Antoni Zięba
Pytania o Unię Europejską

okładka: fot. Rafał Kępa