Miesięcznik Wychowawca

Środki społecznego przekazu mają coraz większy wpływ na życie pojedynczego człowieka i całych społeczeństw, a szczególnie mocno oddziałują na młode pokolenie. Z badań naukowców wynika, że oddanie w "ręce" telewizji wychowania dzieci i młodzieży jest zgodne z wolą samych rodziców, ponieważ w wielu domach telwizora prawie się nie wyłącza, nawet podczas wspólnych posiłków. Na pytanie "Co robisz razem z rodzicami?" 95% dzieci odpowiada bez wahania: "Oglądam telewizję" (Sondaż OBOP nt. "O wpływie telewizji i innych instytucji na młodzież", Warszawa, kwiecień 1998).

Tymczasem wiadomo, że media nie tylko informują i odtwarzają rzeczywistość, lecz także kreują zachowania i postawy ludzkie. 61% ankietowanych uważa, że o zachowaniu i obyczajach młodzieży decyduje telewizja, a tylko 44% sądzi, że ważniejszy wpływ na wychowanie ma rodzina (por. A. Filas, Teleedukacja, "Wprost" 1999, nr 3, str. 34-35).

Wydaje się więc, że telewizor stał się głównym wychowawcą. Czy jest to dobry wychowawca? - próbują odpowiedzieć autorzy artykułów, prof. Maria Braun-Gałkowska i prof. Franciszek Adamski. Dostrzegając korzyści i zagrożenia wynikające z kontaktów z mediami, chcemy zmobilizować nauczycieli i rodziców, aby przygotowali dzieci i młodzież do odpowiedzialnego wyboru treści emitowanych przez szklany ekran.

"Środki przekazu potrafią zarówno umacniać, jak i niszczyć tradycyjne wartości w sferze religii, kultury i rodziny. Stanowią więc problem moralny w życiu osobistym i społecznym człowieka naszych czasów, co sprawia, że stają się także wezwaniem dla edukacji na wszystkich jej szczeblach.

Problemy moralne wynikające z działalności mediów to nie tylko pornografia, przemoc czy gwałt zadawany podświadomości człowieka. To również kłamliwa reklama, wyrafinowana manipulacja i brak odpowiedzialności za słowo "tych dziennikarzy, którzy wyżej od prawdy stawiają swoją niezależność i korzyści materialne. Dlatego refleksja pedagogiczna nad środkami komunikowania masowego oraz ich mechanizmami jest dziś niezbędna i pilnie oczekiwana (por. bp A. Lepa, Wstęp do: Pedagogika mass mediów, Łódź 1998).

Realizacja zadań i celów ścieżki edukacyjnej: edukacja czytelnicza i medialna stworzy uczniom warunki do poszukiwania, porządkowania i wykorzystywania zdobytych informacji oraz do rozwijania zainteresowań ukierunkowanych na prawdę, dobro i piękno.

Jak realizować to zadanie w praktyce? Zachęcamy również naszych Czytelników do dzielenia się swoimi doświadczeniami dydaktycznymi w zakresie edukacji medialnej.

Do tematu środków społecznego przekazu będziemy jeszcze powracać.

redaktor naczelny