Zmieniają się warunki, w jakich nauczyciele-wychowawcy realizują swoje zasadnicze zadanie, tzn. wszechstronne wspomaganie osobowego rozwoju ucznia. Zmianie ulegają treści w podstawie kształcenia ogólnego, programy wychowawcze, programy profilaktyczne. Wprowadzono ścieżki międzyprzedmiotowe, a tradycyjną lekcję wychowawczą zastąpiono nazwą "godzina do dyspozycji wychowawcy klasy“. Zmiana nazwy słuszna, bo możliwość oddziaływania wychowawczego istnieje na każdej innej lekcji, w czasie zajęć pozalekcyjnych, uroczystości szkolnych, wycieczek, w czasie zabawy i imprez sportowych, itp.

Formalnie wydzielone godziny do dyspozycji wychowawcy klasowego są tylko fragmentem czasu, jaki wychowawca poświęca swoim uczniom-wychowankom. On dla uczniów swojej klasy powinien być dostępny bez ograniczeń. Uczeń ma mieć pewność, że wychowawca będzie miał czas na rozmowę, wysłucha, doradzi, pomoże. Wychowawca zna swoich wychowanków, pomaga w rozwoju uczy hierarchizowania wartości, dokonywania odpowiedzialnych wyborów, wdraża do samowychowania, do dojrzałego życia, uczy poczucia godności. Przestrzega i chroni przed niebezpieczeństwami, uzależnieniami. Troszczy się o dobro klasy, o dobry kontakt ze wszystkimi wychowankami, a zespół klasowy stara się przekształcić w grupę rówieśniczą o pozytywnym oddziaływaniu na każdego ucznia.

Godziny do dyspozycji wychowawcy klasowego nie mogą być poświęcone wyłącznie sprawom bieżącym, robieniu dekoracji, przygotowaniu akademii. Wszystko to, co dziś ważne dla uczniów, ważne dla ich przyszłości, powinno być tematem rozmów, dyskusji, wyciągania wniosków - sprawy z życia klasy, szkoły, środowiska lokalnego, rocznice i uroczystości religijno-patriotyczne, wydarzenia kulturalno-artystyczne, prezentowane postawy, uznawany i realizowany w życiu system wartości. Ten czas ma służyć poznawaniu samego siebie i otaczającego świata, aby dzieciństwo i młodość było okresem wzrastania.
Wychowawcy klas muszą coraz częściej rozwiązywać różnorodne problemy wychowawcze. W artykule "Szkoła a trudności wychowawcze“ ks. Marek Dziewiecki przedstawia przyczyny powstawania trudności oraz postawy wychowawców wobec problemów wychowawczych. Stwierdza, że w obecnej sytuacji konieczne jest "zerwanie z dotychczasową biernością wychowawców oraz z dominującą obecnie tendencją do tolerowania w szkole zachowań zaburzonych, a nawet patologicznych“. Niezbędna jest współpraca osób współuczestniczących w wychowaniu, stawianie jednoznacznych wymagań i ich konsekwentne egzekwowanie oraz promowanie pozytywnych postaci i wzorów zachowań.

temat numeru:
Lekcje wychowawcze

W numerze 11/2004:

ks. Marek Dziewiecki
Szkoła a trudności wychowawcze

Jolanta Dobrzyńska
SyN - program w "owczej skórze"

Ewa Kosińska
Wychowawca - misja
czy formalny obowiązek?

Urszula Biegańska
Współpraca w gronie pedagogicznym

ks. Robert Nęcek
Wzór osobowy w procesie wychowania

Maria Jurek
W hołdzie Powstańcom

s. M. Urszula Kłusek SAC
Dwa oblicza

Jolanta Domagała
Chrześcijańska koncepcja wychowania

ks. Marek Dziewiecki
Pedagog - profilaktyk

Maria Płonka
Istota wychowania

„Tak” dla Europy, „Nie” dla Konstytucji

Grafika na okładce oraz w numerze:
ks. Mirosław Barański