Całe życie człowieka to realizowanie wartości, które pomagają wydobyć z osoby pełnię człowieczeństwa. Do wartości dojrzewa się i dorasta stopniowo. Wartościami duchowymi nie można być obdarowanym, nie można też ich otrzymać.

W świat wartości wprowadza rodzina, szkoła, Kościół, rówieśnicy, środki społecznego przekazu, Internet. Dziecko zdobywa wiedzę o wartościach obserwując osoby z najbliższego otoczenia, oceniając stosunek innych osób do niego i do otaczającej rzeczywistości. Wyrabia sobie pogląd na to, co w życiu jest ważne, cenne, jaki styl życia jest urzeczywistnieniem przyjętego systemu wartości. Stopniowo uczy się myśleć według wartości, żyć wartościami.

Pojęcie wartości jest różnie definiowane. Wartość to nasze przekonania, postawy, zachowania – to coś dla nas ważnego, cennego. Najczęściej wymieniane kategorie wartości to: biologiczne, ekonomiczne, psychiczne, społeczne, duchowe.

Istnieją różne systemy wartości. Przyjęta hierarchia wartości określa nasz stosunek do drugiego człowieka, do otaczającego świata, Boga. Z reguły hierarchia wartości (od najniższych do najwyższych) jest następująca: wartości hedonistyczne – przyjemnościowe, utylitarne – przynoszące korzyści, witalne – troska o życie i zdrowie, intelektualne – wiedza i dobra kulturowe, duchowe – miłość i Bóg jest najwyższą wartością.

Jesteśmy świadkami i aktywnymi uczestnikami ustawicznego procesu wartościowania otaczającej nas rzeczywistości, naszego poglądu na człowieka i wizję świata. Obserwujemy też zamazywanie i relatywizację świata wartości, co utrudnia działania wychowawcze. Wychowanie musi bazować na określonym systemie wartości, na jasnej koncepcji człowieka – na tym, co dla niego jest cenne, ważne, konieczne.

W szkole wyrabianie postaw moralnych i społecznych winno być oparte na fundamencie wartości uniwersalnych zapisanych w programie wychowawczym. Pracę szkoły należy ukierunkować na przekaz wiedzy o tym, czym są wartości oraz w jaki sposób można i trzeba je urzeczywistniać. Wskazane jest, aby wprowadzanie ucznia w świat wartości dokonywało się na wszystkich zajęciach lekcyjnych oraz zajęciach pozalekcyjnych.

Młody człowiek dla prawidłowego rozwoju potrzebuje WARTOŚCI.

W numerze 12/2011:

Krystyna Ostrowska
Żyć według wartości

Magdalena Damian,
Małgorzata Stępień−Kęsik
Dorastanie do wartości

Maria Tota
Nie sposób zapomnieć... Rozmowa z o. Pawłem Mynarzem OCist

Ponadto w wydaniu drukowanym
"Wychowawcy":

Mirosław Handke
Wychowanie oparte na chrześcijańskim
systemie wartości

s. M. Urszula Kłusek SAC
Zdrowe myślenie

Małgorzata Gawle−Wiernasz
Podmiotowość nauczyciela

Zofia Urbańczyk
Skarbnica wzorów

ks. Marek Dziewiecki
Wybór drogi

Zenon Adam Wójcik
Pastuszkowie mili, coście widzieli. Jasełka

Bożena Polak
Tradycje i obyczaje.
Konspekt zajęć świetlicowych z okazji Świąt Bożego Narodzenia

Edyta Brewczyńska
W poszukiwaniu istoty Wigilii.
Konspekt lekcji języka polskiego lub lekcji wychowawczej w gimnazjum

Halina Zawiślak
Nie daj szansy AIDS.
Scenariusz zajęć dla uczniów
szkół ponadgimnazjalnych

Antoni Zięba
Obrona życia. Moje doświadczenia
ze spotkań z młodzieżą

Okładka:
fot. Włodzimierz Płaneta