Szkolny teatr wychodzi naprzeciw potrzebom ekspresji twórczej dziecka, pomaga mu w poznawaniu siebie, rozwija zainteresowania. Tutaj znajdują swoje miejsce dzieci, które pragną ukierunkowanej aktywności ruchowej, słownej, muzycznej i plastycznej.
     Inspiracją do podejmowania zajęć pozalekcyjnych są zainteresowania teatralne oraz chęć popularyzowania literatury dziecięcej. Zaangażowanie dzieci, ich radość z faktu "bycia w roli", wyrażana przez nie potrzeba zabawy, możliwość przebierania się, skłania do poszukiwania coraz ciekawszego, wartościowego repertuaru oraz doskonalenia warsztatu pracy nauczyciela czy instruktora teatralnego. Uczestnicy grupy teatralnej to pasjonaci teatru, których interesuje proces twórczy. Źródłem wiedzy i doświadczenia w tej dziedzinie jest literatura, warsztaty i kursy (np. organizowane przez Wojewódzki Dom Kultury w Lublinie, Integracyjny Klub Animatorów, Ogólnopolskie Puławskie Spotkania Lalkarzy).
     W Szkole Podstawowej nr 7 w Świdniku od kilku lat działają zespoły teatralne. Skupiają one dzieci młodsze (klasy I-III), powstają z inicjatywy wychowawczyni świetlicy, wieloletniego instruktora w pracy teatralnej. Starsi uczniowie sami przejawiają inicjatywę i wyrażają chęć pracy w zespole. Przed każdym przystąpieniem do realizacji przedstawienia trwają dyskusje nad wyborem sztuki (czasem uczniowie sami piszą scenariusze), interpretacją tekstu, wyglądem dekoracji, doborem odpowiedniej muzyki.
     Dzięki pracy z zespołami teatralnymi można lepiej poznać wychowanków, ich potrzeby i możliwości. Praca w zespole uczy wzajemnej współpracy, samodyscypliny, większej koncentracji na treści sztuki. Dzieci, wdrażane do samodzielności i odpowiedzialności, potrafią zrealizować zobowiązania podjęte na miarę swych możliwości. Potrafią zaprojektować i wykonać dekorację, zorganizować widownię, opracować choreografię, dobrać muzykę do inscenizacji. Uczą się pełnić w zespole określone funkcje. Wytrwale dążą do wytkniętych przez siebie celów (realizacja przedstawień, występy środowiskowe, udział w przeglądach teatralnych). Przed występem przygotowują plakaty i afisze informacyjne o podziale ról i obowiązków. Widnieją tam nazwiska młodych aktorów, reżysera, scenografa, kostiumologa, akustyka, choreografa, realizatora efektów specjalnych.
Przygotowane w szkolnych warunkach inscenizacje, zaprezentowane na dużej scenie ośrodka kultury, nabierają znamion prawdziwej sztuki. Światła, muzyka, oprawa akustyczna, czynią z amatorskiego przedstawienia spektakl oddziałujący mocno na emocje widza. Te same przedstawienia prezentowane w warunkach szkolnych mają uboższe walory artystyczne i nie angażują równie emocjonalnie ani aktorów, ani publiczności. Dlatego warto pokusić się o "przeniesienie" widowisk z warunków szkolnych, w których powstały, na dużą scenę.
     Po udanym przedstawieniu, na które złożyła się ciężka a zarazem przyjemna praca, zespół teatralny czuje się dowartościowany, wszyscy są zadowoleni z siebie, zachęceni do podejmowania nowych działań. Nauczyciel czy instruktor zespołu ma również podobne odczucia. Aktorzy spotykają się z żywiołową reakcją dziecięcej publiczności. Są rozpoznawani w szkole, popularni w środowisku (otrzymują dowody sympatii, rozdają autografy, powstają szkolne gazetki na temat obejrzanego widowiska).
      Zajęcia teatralne, oglądanie dziecięcych przedstawień na przeglądach teatralnych, wyjazdy do teatru rozbudzają wrażliwość dzieci, wprowadzając je w świat wyobraźni, w świat sztuki, przygotowują dojrzałego odbiorcę sztuk teatralnych. Marzeniem prowadzącego szkolny zespół teatralny staje się, aby pasja "zabawy w teatr" oraz chęć oglądania sztuk teatralnych przetrwały w wychowankach jak najdłużej i aby potrafiły zarażać tym innych.
     Oto kilka opinii nauczycieli i uczniów, którzy obejrzeli widowiska prezentowane z okazji Dnia Teatru (w sali widowiskowej Miejskiego Ośrodka Kultury w Świdniku). Zespół teatralny "Różowe Panterki" przygotował widowisko w technice żywego planu. Nauczyciele, zapytani w ankiecie o wrażenia po spektaklu, piszą: "Jestem pełna uznania dla pracy osób przygotowujących ten spektakl". "Uczniowie-aktorzy świetnie bawią się w grupie, zauważa się ich spontaniczność, rozwój, samodzielność". "Dzięki udziałowi w przedstawieniu dzieci mają okazję wyrażać swoje emocje, integrować się i otwierać na innych, rozwijać swoje zdolności". "Wspaniałe, podobało mi się, jak prostymi środkami można wyrazić siebie". "Nie musimy zamawiać spektakli z innych teatrów. Mamy własny na wysokim poziomie". A młodzi widzowie piszą: "Widowisko bardzo mi się podobało. Baśń ta nauczyła nas, żeby pomagać innym". "Przedstawienie uczy nas, żeby być dobrym dla innych, bo wtedy zyskuje się przyjaźń"; "... najbardziej podobała mi się Malutka Czarownica, ponieważ była dobra dla innych"; "Nie można słuchać złych ludzi i trzeba przemyśleć to, co się ma zamiar uczynić". "To przedstawienie nauczyło nas przyjaźni, pozytywnego nastawienia do świata i tego, że jeżeli nie chcemy czegoś robić, to nie musimy, o ile jest to rzecz zła".
     Podobnej ocenie małych i dorosłych widzów poddany został teatr ruchu "Bezludna wyspa" przygotowany przez zespół "Klan urwisów". Odbiorcy oceniają dobór tematu i muzyki, piękno i estetykę ruchu oraz zaangażowanie aktorów, ruch sceniczny. Ten rodzaj teatru wpływa na wyobraźnię, emocje, myślenie widzów, jest również czytelny w odbiorze, widzowie doskonale odczytują przekazane treści. Z wypowiedzi nauczycieli, rodziców i uczniów wynika, że przedstawienia zawierają piękne przesłania, czytelne dla widzów.
     Dobrą okazją do prezentacji tych widowisk jest Dzień Teatru, Dzień Dziecka, Dzień Wiosny, Szkolny Przegląd Teatralny, a także rozpoczęcie i zakończenie roku oraz inne uroczystości szkolne. Po latach doświadczeń okazuje się, że prawdziwy teatr jest wszędzie tam, gdzie są wrażliwe dzieci, gotowe i zdolne bawić oraz wzruszać innych.

Małgorzata Kozłowska,
Ewa Nawrocka

MaŁgorzata KozŁowska - wychowawca świetlicy w szkole Podstawowej nr 7 w Świdniku
Ewa Nawrocka - nauczycielka nauczania zintegrowanego w Szkole Podstawowej nr 7 w Świdniku