Plan zajęć integracyjnych w pierwszej klasie gimnazjum

Przebieg zajęć:

1. Uczestnicy zajęć siadają w kręgu, wszyscy przypinają sobie kartki z imionami. Na tablicy widnieje duży napis: "TU I TERAZ. PATRZ I CZUJ"

2. Przedstawiam ogólny cel zajęć oraz zachęcam uczniów do udziału w nich.

3. W kręgu wypracowujemy zasady pracy w grupie. Zawieramy kontrakt. Zanim stanie się on obowiązującym "kodeksem" pracy grupy, każdy uczestnik wypowiada się na jego temat. Przyjmujemy następujące zasady:

• Mówimy o sobie.
• Mówi tylko jedna osoba.
• Kierujemy swoim poziomem otwartości i aktywności (wolno odmówić udziału w niektórych ćwiczeniach).
• Szanujemy odrębne sądy i uczucia innych.
• Zachowujemy dyskrecję.
  

4. Nauczyciel szerzej przedstawia cel zajęć:
"Cieszę się, że przez najbliższe trzy lata będziemy razem pracować. Każdego dnia będziecie spotykać się w tym samym gronie, aby razem tworzyć szkolną rzeczywistość. To, jak każdy będzie czuł się w grupie, zależy od nas. Spróbujmy zatem poznać się, spróbujmy "oswoić się" ze sobą, "stworzyć więzy", które złączą nas. Poznajmy, jacy jesteśmy, jakie są nasze mocne i słabe strony, co nas łączy, a co dzieli. Uwierzmy, że w każdym z nas jest dobro, którym możemy podzielić się z innymi. Jesteśmy niepowtarzalni, nie ma dwóch identycznych osób I to jest naszym bogactwem, którym możemy się obdarowywać.

Dziękuję Ci (...)
za to że nie jestem człowiek pojedynczy
za oczy nagle bliskie i niebezimienne
za głos niedawno obcy a teraz znajomy (...)
ks. Jan Twardowski

5. Ćwiczenie ruchowe (wykonywane w milczeniu):
l każdy uczestnik wybiera sobie drogę, po której cały czas chodzi,
l na tej drodze spotyka drugiego człowieka wzrokiem,
l spotyka drugiego przez podanie ręki,
l spotyka drugiego czubkami butów,
l wita w jak najkrótszym czasie jak największą liczbę ludzi przez podanie ręki,
l zamyka oczy, chodząc wyciąga ręce, łapie ręce innych, których spotka na swej drodze,
l wszyscy rozwiązują "węzeł gordyjski".
Mówimy o uczuciach:
Co czułaś/czułeś podczas tych ćwiczeń? (refleksje wypowiada każdy uczeń)

6. Zabawa:
l ustawiamy w kręgu o jedno krzesło mniej niż jest uczestników zabawy,
l na środek wychodzi jedna osoba i zaprasza do zmiany miejsc tych, którzy mają określoną cechę, czy spełniają określony warunek, np. mają niebieskie oczy, są chłopcami, lubią zieleń, wstali przed 7.00 itd.
Mówimy o uczuciach:
Co czułaś/czułeś podczas tych ćwiczeń?

7. Wszyscy uczestnicy zabawy dobierają się w grupy według określonej cechy, np.:
blondyni - bruneci,
chłopcy - dziewczęta,
ci, którzy lubią przedmioty humanistyczne - ci, którzy lubią przedmioty ścisłe itd.
Mówimy o uczuciach:
Co czułaś/czułeś podczas tych ćwiczeń?

8. Uczestnicy zajęć dobierają się w dwójki, może powstać trójka). Wszystkie pary pracują nad problemem: "Co cenimy w drugim człowieku? "
Wyniki pracy zbieramy, pracując już w kręgu i zapisujemy je na plakacie. Plakat wieszamy na tablicy.
W podobny sposób pracujemy nad problemem:
"Czego nie lubimy w drugim człowieku? "
Ten plakat nie musi jednakże zawisnąć na tablicy.
Przerwa w zajęciach.

9. "Konferencja prasowa" - uczniowie dowolnie dobierają się w dwójki (również może powstać trójka). Dobierają się osoby, które chcą ze sobą porozmawiać. Po tej rozmowie jedna osoba przedstawia drugą całej grupie.
W tym ćwiczeniu można wykorzystać metodę niedokończonych zdań, np.:

• Jestem...
• Interesuje mnie...
• Wieczorami...
• Nie lubię...
• Uczyłem się w szkole...
• Moje hobby... itd.
  

10. "Tunel ramion" - wszyscy uczestnicy dobierają się w dwójki, stają naprzeciwko siebie, chwytają się za ramiona, pierwsza para rozdziela się, idzie na koniec tunelu i poszczególne osoby przechodzą pojedynczo wśród tunelu ramion.
"Tunel oczu" - pary staja w pewnej odległości od siebie i patrzą na tych, którzy przechodzą w tunelu.
"Pokaz mody" - tunel jak w ćwiczeniu poprzednim, jednakże przechodzący otrzymują dodatkowe polecenie - przechodzą jak modelki i modele.
Mówimy o uczuciach:
Co czułaś/czułeś podczas tych ćwiczeń?

11. Ćwiczenie: "Program wyborczy". Uczestnicy zajęć wybierają spośród siebie trzech kandydatów na władców wyspy, pozostali to jedyni poddani. Kandydaci otrzymują asystentów i wychodzą, by przygotować swój program wyborczy.
W tym czasie pozostałe osoby w grupach (4-5) przygotowują pantomimiczne przedstawienie przysłów. Każda grupa sama wybiera sobie przysłowie, nie zdradza go jednak osobom z innych grup.
Przed zaprezentowaniem pantomim zapraszamy z korytarza kandydatów. Każdy z nich przedstawia swój program. Uczestnicy zajęć wybierają swego kandydata poprzez ustawienie się za nim w kolejce. Wygrywa ten, który zdobył największą liczbę głosów. Następnie wszyscy odgadują pantomimicznie przedstawione przysłowia przez poszczególne grupy.

12. Uczestnicy grupy wybierają sobie jedną osobę spośród wszystkich, podchodzą do niej i kończą zdanie: Chciałabym (chciałbym), żebyś o mnie wiedziała (wiedział) …

13. "Robimy prezenty" - wszyscy uczestnicy siadają w kręgu:
Mówią osobie siedzącej po ich prawej stronie coś miłego,
Mówią osobie siedzącej po ich lewej stronie, do jakiego kwiatu jest podobna.

14. Każdy uczestnik grupy mówi wszystkim pozostałym coś o sobie, kończąc zdanie: Chciałbym (chciałabym), żeby grupa o mnie wiedziała …
Grupa każdemu odpowiada: "Ty też dasz się lubić".
Przerwa w zajęciach.

15. Zabawa w orkiestrę i dyrygenta - jedna osoba wychodzi, pozostali uczestnicy zabawy bawią się w orkiestrę. Jedna osoba dyryguje, a pozostali naśladują wskazany przez nią gest (klaskanie, tupanie itp.). Osoba, która opuściła salę, powraca i jej zadaniem jest odgadnięcie, która osoba jest dyrygentem. Jeśli dyrygent zostaje "zdemaskowany", on zostaje osobą odgadującą, a grupa wybiera nowego dyrygenta.

16. Składamy sobie dobre życzenia - każdy uczestnik zabawy podpisuje cztery kartki swoim imieniem i nazwiskiem. Kartki te składamy do pudełka. Drogą losowania każdy wybiera cztery kartki i wylosowanym przez siebie osobom wpisuje życzenia. Kartki ponownie składamy do pudełka, jedna osoba roznosi je adresatom.

17. "Moje dobre i mocne strony" - rozmawiamy o nich w parach.
Mówimy o uczuciach:
Co czułaś/czułeś podczas tych ćwiczeń? Co czułaś/czułeś podczas otrzymywania życzeń? Czy łatwo jest mówić o swoich mocnych stronach?

18. "Moje mocne strony" - każdy uczestnik zajęć na kartce zapisuje sobie swoją jedną mocną stronę. Następnie podchodzi do pięciu wybranych przez siebie osób i one zapisują mu na tej samej kartce jedną inną jego zaletę.

19. "Duchowa uczta" - wszyscy uczestnicy zajęć przypinają sobie do piersi kartki z wypisanymi na nich ich mocnymi stronami, w milczeniu chodzą pośród innych po drodze, którą sobie wybrali, "chwalą się" swoimi mocnymi stronami.

20. Ewaluacja zajęć.
Uczestnicy dzielą się swoimi refleksjami na temat przeprowadzonych zajęć. Mogą do tego celu wykorzystać zdania niedokończone, np.:

• Najprzyjemniej mi było, gdy…
• Dzisiejsze zajęcia pozwoliły mi…
• Dzisiejsze zajęcia nauczyły mnie…
• Dzisiejsze zajęcia…
  

21. Zakończenie zajęć - wszyscy stają w kręgu, w tle cicha muzyka, prowadzący zajęcia żegna się z klasą, składam uczniom krótkie dobre życzenia: "Jesteście tak bogaci, macie tyle dobrych, mocnych stron. Wykorzystajcie je! Jesteście najlepszą stroną tego świata - tworzycie i będziecie tworzyć. Stwórzcie między sobą najpiękniejsze relacje po to, by każdy poczuł się wśród nas dobrze, bezpiecznie i znalazł sprzyjające warunki do swego rozwoju".

Marzenna Fitas

Marzenna Fitas - wicedyrektor, nauczycielka języka polskiego w Gimnazjum nr 14 w Lublinie