Scenariusze spotkań z rodzicami

    W pracy każdego nauczyciela, a zwłaszcza wychowawcy, ważną rolę odgrywają spotkania z rodzicami. Wymagają one dokładnego przygotowania i ułożenia scenariusza.
    W roku szkolnym 1999/2000 uczestniczyłyśmy w warsztatach: "Nowoczesna formuła współpracy z rodzicami". Tam powstały scenariusze takich zebrań. Mogą one być przydatne dla wszystkich wychowawców, a zwłaszcza dla tych, którzy rozpoczynają pracę nauczyciela.

Spotkania z rodzicami możemy ogólnie podzielić na:

A. Spotkania informacyjne (zaznajamianie rodziców z osiągnięciami szkolnymi uczniów, z problemami wychowawczymi, podejmowanie zadań wychowawczych i edukacyjnych, bieżące sprawy klasowe itp.).
B. Spotkania towarzyskie (okolicznościowe, z okazji uroczystości i imprez klasowych lub ogólnoszkolnych).
C. Spotkania szkoleniowe (poświęcone pedagogizacji rodziców).

Przykładowe scenariusze spotkań

Spotkanie pierwsze:
Poznajemy się... pierwsze zebranie rodziców (rozpoczęcie roku szkolnego).

Materiały:
identyfikatory, kartki, pisaki, dokumenty (odbitki ksero), kawiarniany układ stolików (kawa, herbata, ciasteczka).

Przebieg:
1. Zaproszenie do zajmowania dowolnych miejsc.
2. Powitanie i przedstawienie się wychowawcy.
3. Kolejne wypowiedzi rodziców - prezentacja, krótka informacja o sobie i dziecku.
4. Informacja o zespole uczących się w klasie i pracy pedagoga szkolnego.
5. Baza materialna szkoły i zajęcia pozalekcyjne.
6. Zapoznanie rodziców z zasadami prawnymi regulującymi życie ucznia w szkole, zawartymi w statucie, programie wychowawczym, wewnątrzszkolnym systemie oceniania (pisemne potwierdzenie rodziców).
7. Opracowanie w zespołach "stolikowych" propozycji do planu wychowawczego klasy - prezentacja zagadnień.
8. Dyskusja nad propozycjami i zapisanie wspólnych ustaleń.
9. Wyłonienie trójki klasowej.
10. Terminarz kolejnych spotkań.
11. Pożegnanie.

Spotkanie drugie:
Co możemy zrobić razem w szkole? (budowanie programu wychowawczego).

Materiały:
arkusze papieru, pisaki, magnesy.
Nauczyciel przed spotkaniem z rodzicami przygotowuje w formie plakatu zadania wychowawcze szkoły, które zostały zaplanowane do realizacji w danym roku szkolnym (nie pokazuje ich rodzicom).

Przebieg:
1. Wprowadzenie. Określenie celu spotkania: wspólne projektowanie działań wychowawczych zmierzających do ustalenia zadań priorytetowych.
2. Praca w grupach 5-osobowych. Rodzice opracowują we wspólnej dyskusji odpowiedź na pytanie: nasza wizja szkoły, jak ma wyglądać, jakie oczekiwania ma spełniać (20 minut).
3. Prezentacja rezultatów pracy (plakaty umieszczamy w widocznym miejscu).
4. Dokonanie przez każdego rodzica wyboru trzech najważniejszych plakatów (przez postawienie kropki).
5. Podliczenie głosów i zapisanie na osobnej kartce najważniejszych (o największej ilości kropek).
6. Porównanie propozycji rodziców z programem wychowawczym szkoły i ustalenie wspólnego stanowiska.
7. Przedstawienie wspólnie wypracowanego planu na następnym spotkaniu z rodzicami i dyskusja nad sposobami realizacji poszczególnych zagadnień.

Spotkanie trzecie:
Ustalenie najistotniejszych problemów wychowawczych.

Materiały:
arkusze papieru, pisaki, magnesy.

Przebieg:
Nauczyciel przygotowuje wcześniej plakat na temat najczęściej pojawiających się na terenie szkoły problemów wychowawczych.
Przebieg taki sam jak w scenariuszu II (1-6) z wyjątkiem punktu nr 2, w którym rodzice opracowują plakat dotyczący problemów, jakie mają z dziećmi w domu.
Następne spotkanie może dotyczyć opracowania sposobów radzenia sobie z tymi trudnościami, czyli ułożenie planu wychowawczego szkoły przy współpracy z rodzicami.

Spotkanie czwarte:
Jak poprawić zachowanie uczniów?

Materiały:
arkusze papieru, pisaki, magnesy.

Przebieg:
1. Krótka informacja na temat osiągnięć uczniów (uczniowie osiągają dobre wyniki w nauce). Podziękowanie rodzicom za współpracę w tym zakresie.
2. Uświadomienie rodzicom, że same oceny to nie wszystko:
Przedstawienie problemów:
a) ucieczki z lekcji,
b) spóźnienia i nieusprawiedliwione godziny,
c) wulgarne słownictwo,
d) agresja.
3. Podział rodziców na cztery grupy. Każda grupa zajmuje się jednym problemem, wypisując propozycje dotyczące zlikwidowania danego problemu.
4. Dyskusja nad propozycjami.
5. Ustalenie terminu następnego zebrania, którego celem będzie ocena skuteczności podjętych działań.

Spotkanie piąte:
Warsztaty dla rodziców: Szkoła bez uzależnień.

Materiały:
kartki, długopisy.

Przebieg:
1. Rodzice piszą na kartkach (anonimowo), kiedy rozpoczęło się ich uzależnienie (jeśli mają jakiś nałóg).
2. Dyskusja - co było przyczyną uzależnienia?
3. Rodzice na kartkach wypisują rady dotyczące sposobu pozbycia się nałogu.
4. Dyskusja dotycząca tych rad.
5. Ustalenie wspólnych wniosków do pracy z dziećmi:
a) zapewnienie odpowiedniej atmosfery w domu (negowanie wszelkiego typu uzależnień),
b) sugerowanie alternatywnych rozwiązań (sport, kultura, sztuka, turystyka),
c) ciągłe uświadamianie szkodliwości wszelkich nałogów (rozmowy z dziećmi, podsuwanie im artykułów, polecanie filmów o tej tematyce).
6. Zabezpieczenie szkoły przed dealerami (współpraca dyrekcji, rodziców, nauczycieli, innych pracowników szkoły).
7. Nauczyciele ustalają nagrodę dla klasy propagującej ideę "Wolny od uzależnień".
8. Spotkanie ze specjalistą od uzależnień.

Spotkanie szóste:
Scenariusz zebrania z rodzicami podsumowującego całoroczną pracę (dowolna klasa oprócz kończącej szkołę).

Przebieg:
1. Powitanie rodziców.
2. Poinformowanie rodziców o osiągnięciach klasy, uczniów (konkursy szkolne, pozaszkolne, nagrody).
3. Wyniki w nauce klasy na tle szkoły:
a) średnia szkoły, klasy - wyróżnienie najlepszych uczniów,
b) krótka charakterystyka procesu uczenia się (analiza sukcesów i problemów nauczania z poszczególnych przedmiotów, porównanie do wyników klasy poprzedniej),
c) frekwencja (wpływ na wyniki w nauce).
4. Realizacja programu wychowawczego:
a) omówienia realizacji godzin wychowawczych ze zwróceniem uwagi na tematy szczególnie interesujące uczniów,
b) omówienie imprez klasowych,
c) wyjścia do kin, teatrów, muzeów,
d) wycieczki, zielone szkoły.
5. Podziękowanie rodzicom zaangażowanym w życie klasy i szkoły.
6. Zaprezentowanie przez uczniów największych osiągnięć klasy (nagrodzone przedstawienia, kronika klasy, zdjęcia z imprez).
7. Pożegnanie rodziców.

Spotkanie siódme:
Pożegnalne zebranie dla klasy kończącej szkołę.

Materiały:
dekoracja (kwiaty, świece), kawa, herbata, ciastka.

Przebieg:
Stoły ustawione w podkowę.
1. Poinformowanie rodziców o osiągnięciach klasy, uczniów (konkursy szkolne, pozaszkolne, nagrody).
2. Zwrócenie rodzicom uwagi na różnice między prowadzeniem zajęć w danej szkole, a szkole na następnym stopniu edukacji.
3. Zachęcenie rodziców do dalszego rozwijania zainteresowań dzieci i ich ambicji zauważonych w dotychczasowej edukacji.
4. Ocena współpracy z rodzicami, imienne wyróżnienie tych, którzy wykazali zaangażowanie w życiu klasy i szkoły.
5. Rozmowa dotycząca całokształtu pracy wychowawczej i dydaktycznej.
6. Podziękowanie rodzicom zaangażowanym w życie klasy i szkoły. Można dołączyć symboliczne pamiątki, podziękowania w formie pisemnej.
7. Pożegnanie rodziców.

Pamiętajmy, że "rodzice są koniecznym i nieodzownym filarem, od którego bardzo zależy sprawne funkcjonowanie szkoły. Pozyskanie sobie rodziców jest jedyną możliwością na skuteczne oddziaływanie wychowawcze na terenie szkoły"1. A przecież wszystkim na tym zależy.

Iwona Warzecha
Barbara Skomorowska

Przypis:
1. Ewa Kosińska, Rodzice a szkoła. Krótki poradnik psychologiczny, Rubikon, Kraków 1999.