... Mów dziecku, że jest dobre, że może, że potrafi...
Janusz Korczak

    W każdym rozwijającym się społeczeństwie, niezależnie od poziomu cywilizacji, dziecko stanowi ważny element troski i zapobiegliwości rodziców, a także ważny element zorganizowanego systemu wychowania i edukacji. Dlatego w określonym momencie życia procesem jego rozwoju muszą dodatkowo pokierować ludzie przygotowani w tym celu, tzn. nauczyciele.
    Nauczyciel już od pierwszych chwil pobytu dziecka w szkole powinien stworzyć mu jak najlepsze warunki rozwoju. Chodzi tu głównie o przyjazną atmosferę opartą na prawidłowych relacjach nauczyciel-uczeń oraz poczucie bezpieczeństwa, a także zminimalizowanie stresu związanego z nowym środowiskiem i nowymi zadaniami.
    Nauczyciel winien tak organizować zajęcia, aby były one z jednej strony źródłem radosnych przeżyć uczniów, a z drugiej - dały nauczycielowi możliwość wszechstronnego poznania swoich wychowanków. Właśnie to wszechstronne poznanie będzie bardzo ważnym ogniwem w dalszej pracy nauczyciela-wychowawcy z zespołem klasowym.
    Proces dojrzewania dziecka na różnych etapach jego rozwoju nie zawsze jest równomierny. Przed nauczycielem jawi się ważne zadanie zgromadzenia informacji stanowiących źródło poznania wychowanków, których przyjdzie mu kształtować w procesie edukacji przez najbliższe trzy lata. Zebrane informacje będą punktem wyjścia w planowaniu rozwoju wychowanków, doborze metod i form pracy w taki sposób, aby zapewnić wszystkim uczniom osiąganie sukcesów na górnej granicy ich możliwości intelektualnych. Niezbędnym źródłem informacji dla nauczyciela będzie diagnoza poziomu gotowości dziecka siedmioletniego do podjęcia nauki, a więc uwzględnienie jego zdolności, wiedzy wyjściowej i sposobu reagowania na bodźce.
Poznając intelektualne możliwości swoich wychowanków nauczyciel powinien równie dokładnie poznać środowisko rodzinne, które w istotny sposób determinuje dziecko do podjęcia nauki.
    Diagnoza środowiska rodzinnego i poziomu gotowości dziecka siedmioletniego do podjęcia nauki wymaga od nauczyciela nauczania zintegrowanego wypracowania własnych narzędzi, dzięki którym będzie mógł on gromadzić dokładne informacje o swoich wychowankach. Poznanie możliwości uczniów nie może być przypadkowym działaniem nauczyciela. Powinno stanowić program z konkretnymi propozycjami zabaw i ćwiczeń umożliwiających poznanie sprawności uczniów oraz arkuszami, na których nauczyciel będzie mógł gromadzić swoje obserwacje.
    Dokładne rozeznanie nauczyciela w możliwościach uczniów do podjęcia nowych zadań związanych z nauką wraz z informacjami o jego środowisku rodzinnym pozwoli nauczycielowi i rodzicom na ujednolicenie oddziaływań dydaktyczno-wychowawczych, a także na wczesne rozpoznanie trudności.

Jolanta Tomczuk-Zając, Dorota Bujanowska

Jolanta Tomczuk-Zając, SP Paprotno, Dorota Bujanowska, SP Cerkwica
- nauczycielki nauczania zintegrowanego