scenariusz

(dla uczniów gimnazjum lub szkół ponadgimnazjalnych)

Cele:  wskazywanie na szkodliwość używek oraz ukazywanie zagrożeń, jakie niosą uzależnienia,  wskazywanie sposobów "trzeźwego" spędzania czasu wolnego oraz kreowanie właściwych wzorców,  wskazywanie wartościowych rozrywek. Materiały:  duże arkusze papieru, pisaki, dwie sylwetki człowieka wycięte z papieru. Formy pracy:  miniwykład, praca na forum klasy, praca w małych grupach.

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie do tematu. Miniwykład.

     Tematem lekcji są środki uzależniające. Na nasze uczucia może wpływać to, co dzieje się w realnym życiu i to, co dzieje się w naszym mózgu. Mózg rejestruje to, co dzieje się w realnym świecie, ale może być również pobudzony sztucznie za pomocą środków chemicznych. Pierwszy sposób polega na tym, że człowiek próbuje tak postępować, aby jego życie stawało się lepsze i tworzyło więcej okazji do przyjemnych przeżyć. A do tego potrzebna jest własna aktywność i wybór takich działań, które człowiekowi służą, a przy tym nie szkodzą jemu samemu i innym ludziom.
    Drugi sposób na ulepszenie samopoczucia to zażywanie substancji chemicznych po to, by uciec od przeżywania stanów przykrych. Jest to droga sztuczna, ponieważ pod wpływem substancji chemicznych uczucia ulegają zmianie, a ludzie czują się lepiej tylko w danej chwili. Oczekiwany efekt uzyskuje się tylko na początku brania tych substancji, jednak po pewnym czasie pojawia się przykre napięcie i potrzeba brania coraz większych dawek po to, by znowu poczuć się "dobrze". Człowiek nie potrafi już żyć bez chemicznego pobudzenia własnego mózgu, ale im dłużej to robi, tym większych szkód doznaje, a nie mogąc od tego się powstrzymać, ulega zniszczeniu.

2. Praca na forum klasy. "Burza mózgów".

    Prowadzący zajęcia prosi klasę o podanie powodów, dla których ludzie sięgają po środki uzależniające. Następnie uczniowie odpowiadają na pytanie:

 Co się później dzieje z kimś, kto sięga po środki uzależniające np. z ciekawości?
Podsumowując wypowiedzi uczniów nauczyciel podkreśla, że osoba sięgająca po środki uzależniające wpada w chemiczną pułapkę, tj. zniekształca obraz świata, na który patrzy i oszukuje sam siebie, gdyż pod wpływem tych środków zmienia się nie tylko stan uczuć, ale i sposób myślenia. Przez chwilę "szpanuje", ma nowych przyjaciół, jednak później uzależnia się i przestaje interesować się czymkolwiek oprócz substancji uzależniających, bez których z czasem nie potrafi już funkcjonować.

3. Praca w małych grupach. Ćwiczenie.

Dzielimy klasę na grupy czteroosobowe. Każda grupa na karteczkach zapisuje skojarzenia ze słowem "uzależnienia". Następnie prosimy liderów grup o podyktowanie swoich zapisów. Pozytywne skojarzenia zapisujemy na jednej postaci człowieka (wyciętej z papieru), negatywne zaś na drugiej. Kiedy zapisane są już wszystkie skojarzenia, kładziemy sylwetkę pozytywną na tę z negatywnymi określeniami. Zadajemy pytania typu:
 Czy osoba uzależniona zawsze czuje się "na luzie", "odlotowo", co się z nią dzieje?
Kiedy grupa podaje odpowiedzi, możemy odrywać małe kawałki pozytywnej sylwetki, spod której wyłania się całkiem nowy obraz osoby uzależnionej.

4. Praca na forum klasy. Rozmowa kierowana.

Prowadzący zwraca uwagę na negatywne skutki sięgania po środki uzależniające. Zadaje klasie pytanie:
 Co mogą zrobić ludzie, gdy przeżywają przykre uczucia, aby nie sięgać po alkohol i inne substancje chemiczne?
Analizując wypowiedzi uczniów nauczyciel w szczególny sposób podkreśla znaczenie właściwego spędzania czasu wolnego. Od nas samych zależy wybór naszych zachowań, naszych zajęć, sposób gospodarowania naszym czasem. Od nas tylko zależy to, czy z czasu wolnego będziemy umieli czerpać różnorodne, często nieoczekiwane i bezcenne korzyści, czy będziemy - przez jego mądre używanie - poznawać nieodkryte lub zagubione wartości, czy też czas ten będziemy po prostu "spędzać", czyli zabijać.
MaŁgorzata Grodowska, Maria Kowalska

Małgorzata Grodowska, Maria
Kowalska - nauczycielki Gimnazjum nr 2 w Ornecie