Warsztaty z rodzicami

(scenariusz warsztatów poświęconych rozważaniom na temat
miłości, dobroci i szacunku w stosunku do drugiego człowieka)

Wykorzystany materiał:

- fragmenty biografii Jana Pawła II,
- płyta CD z nastrojową muzyką (głosy natury lub kolędy polskie),
- opowiadanie Brunona Ferrero, "Prawdziwy ślepiec" [w: ] "Czterdzieści opowiadań na pustyni", Warszawa 1996,
- opowiadanie Brunona Ferrero, "Cudowna historia słodkich czułości", [w: ] Bruno Ferrero, "Historie piękne", Warszawa 1996,
- tekst ks. H. Skorskiego, "Cytaty o dobroci", [w: ] Pirre Imberdis, "Młodzi a miłość" Warszawa 1940,
- film pt. "Jezus", reż. Peter Sykes i John Risch, wyd. Millenium Films International Foundation (wstęp i zakończenie),
- cytaty ks. H. Skorskiego napisane na osobnych kartkach,
- diagram choinki "Dobry człowiek",
- wycięte kolorowe aniołki i kwiaty,
- arkusze papieru pakowego do notowania,
- kolorowe markery.

Tok zajęć:

Nauczyciel wyjaśnia rodzicom i uczniom formę warsztatów i cel spotkania.
Wyjaśnienie formy zajęć:
Warsztaty to forma zajęć, w których wszyscy bierzemy udział. Każdego słuchamy uważnie i nie krytykujemy - każdy ma prawo do własnej myśłi. W trakcie naszej wspólnej pracy mamy wyciągnąć wnioski i refleksje dotyczące właściwego postępowania człowieka. Celem tego spotkania jest zatrzymanie się na moment, "złapanie oddechu", zastanowienie się nad tym, co to znaczy być dobrym człowiekiem.
* Na początku ćwiczeń rodzic i dziecko siedzą obok siebie, ponieważ każdy uczeń przedstawia w dwóch zdaniach swojego rodzica i odwrotnie. Następnie uczestnicy zajęć słuchają biografii Jana Pawła II oraz oglądają wstęp do filmu "Jezus".
* Po projekcji nauczyciel rozdaje każdej parze po jednym diagramie "złotej choinki". Rodzic i dziecko wpisują na bombce cechy dobrego człowieka. Następnie wszyscy odczytują swoje uwagi (cechy, które się powtarzały: tolerancyjny, uczciwy, sprawiedliwy)
Uwaga: Diagram "złotej choinki" uczestnicy zabierają do domu.
* Zgromadzeni dzielą się na dwie grupy: rodziców i dzieci. Nauczyciel czyta opowiadanie "Cudowna historia słodkich czułości", później rozdaje polecenia:
- Co to są słodkie czułości? (miłość, dobroć, uśmiech, szacunek, pogoda ducha, szlachetność, uczciwość, życzliwość, wyrozumiałość, troska - wypowiedzi rodziców; szczery uśmiech, szczere intencje, tolerancja, uścisk dłoni, wspieranie kogoś dobrym słowem, bycie miłym i dobrym człowiekiem, lojalność - wypowiedzi dzieci).
- Co to są ostre kolce? (smutek, zimno, chciwość, zawiść, nieczułość, złość, wyrachowanie, obojętność, zarozumiałość, zazdrość, egoizm, obłuda, pycha - wypowiedzi uczniów; brak szacunku, fałsz, agresja, obłuda, przemoc, irytacja, odrzucenie, smutek, plotkarstwo, chamstwo, wulgaryzmy, brak tolerancji - wypowiedzi dorosłych)
- Jeśli można łatwo dawać szczęście, dlaczego się tego nie robi? Jaki jest wtedy świat?
Rodzice i uczniowie odpowiadają na pytania w swoich grupach, potem wywieszają wspólne wnioski (zapisane na dużych arkuszach) i omawiają je. Później następuje podsumowanie przez prowadzącego.
* Następne polecenie dla uczestników:
- Na kwiatuszkach napiszcie (każdy osobno), jakie gesty i jakie słowa chcielibyście zobaczyć i usłyszeć od swoich rodziców.
- Na "aniołkach" napiszcie (każdy osobno), jakie gesty i jakie słowa chcielibyście zobaczyć i usłyszeć od swoich dzieci.
Uwaga: Aniołki i kwiatki, na których rodzice i dzieci pisali swoje życzenia, były zabierane do domu, ponieważ każdy pisał je od serca, prywatnie, dlatego nie były odczytywane publicznie.
* Nauczyciel czyta bajkę "Prawdziwy skąpiec"
Komentarzem bajki jest tekst. Prowadzący zajęcia rysuje na białej dużej planszy czarną plamę i pyta się zebranych:
- Co widzicie?
Wszyscy powinni odrzec:
- Czarną plamę.
Prawidłowa odpowiedź:
- Wszyscy zobaczyli małą czarną plamę, ale nikt nie zauważył dużej białej kartki. Życie jest serią chwil: prawdziwy sukces polega na tym, by w pełni przeżyć je wszystkie. Nie ryzykujcie niedostrzeżenia wielkiej białej przestrzeni, rozglądając się za czarną plamką. "Mają oczy, a nie widzą", mówi Pismo Święte. Dzisiaj można powiedzieć to samo o bardzo wielu osobach.
l Nauczyciel rozdaje grupom rozsypane cytaty razem ze zdaniem:
- Przeczytaj wszystkie cytaty, dobierz do nich terminy i poukładaj je według własnych odczuć.
- Napiszcie na kartkach refleksje dotyczące właściwego postępowania człowieka w życiu.

FORMA REALIZACJI MIŁOŚCI WOBEC DRUGIEGO CZŁOWIEKA

Rozumienie i zrozumienie

- drugiej osoby, czyli chęć autentycznego zrozumienia drugiego człowieka:
- to dostrzeganie i akceptowanie jego inności, jego różności odczuć, przeżyć, zmagań. Każdy człowiek jest indywidualny i różny od nas;
- te cechy przyczyniają się do różnic, sporów, ale mogą wnosić coś nowego do naszego życia.

Mój stosunek do świata

- celem tego odniesienia nie jest zamykanie się tylko w świecie własnych spraw i potrzeb, ale wyjście i ciągłe wychodzenie z własnego jednostkowego świata w kierunku drugiego człowieka, ponieważ nie jest on samotną wyspą, żyje w świecie ludzi.

Nie osądzamy drugiego człowieka

- ponieważ w ten sposób podsumowujemy go, wyznaczamy mu ramy, ograniczamy jego osobowość - odmawiamy mu wolności istnienia i możliwości rozwoju.

Przebaczenie

- to wielki czyn, jaki ludziom przyszło wypełnić. Ci, którzy przebaczają są bowiem uzdrowicielami ludzkości. Człowiek przebaczający uobecnia Boga.

Umiejętność słuchania

- jest to wyciszenie wewnętrzne, własnego mówienia. Istotą słuchania jest przyjęcie człowieka wraz ze światem jego spraw, problemów, niepokojów. Nie chodzi tu zatem o pouczenia, napomnienia, wyjaśnienia, lecz o zwykłe wysłuchanie, zgoda na takiego człowieka, jakim właśnie jest.
Wysłuchać - to nie pragnąć, by ktoś drugi był jak ten czy tamten - to odkrywanie zalet, które dane są tylko jednemu człowiekowi.
Terminy: tolerancja, życzliwość, miłosierdzie, sprawiedliwość, otwartość na ludzi.
(Wypowiedzi rodziców: dostrzegać wokół siebie drugiego człowieka, pochwała i dobroć dają więcej niż negacja i odrzucenie, szacunek wobec innych, akceptacja inności, otwartość na potrzeby innych, umiejętność przebaczania i słuchania drugiego człowieka.
Wypowiedzi uczniów: nie wstydzić się własnych poglądów i swojej osobowości, nie szydzić z błędów innych - nie jesteśmy idealni, szczerość w kontaktach z innymi ludźmi, zauważanie dobrych cech innych, uczciwość, prawość, umiejętność słuchania innych).
Na zakończenie projekcja epilogu filmu
"Jezus".

Joanna Matuszyk-StaŁanowska
mgr Joanna Matuszyk-Stałanowska, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, nauczyciel języka polskiego

Grażyna Górniak
mgr Grażyna Górniak, absolwent Akademii Pedagogicznej w Krakowie, nauczyciel, bibliotekarz