I. SPOSÓB REALIZACJI

1. Program opracowano w oparciu o Podstawę programową dla szkół podstawowych i gimnazjów (Dz. U. nr 14 z dnia 15.02.1999 r.) oraz na podstawie dokumentów wypracowanych w szkole (Szkolny program wychowawczy, Misja szkoły, Strategia rozwoju szkoły, Statut szkoły).
2. Program ma charakter otwarty. Grupa zainteresowanych ekologią nauczycieli może uzupełniać i zmieniać jego założenia w miarę postępu prac nad jego realizacją.
3. Treści ekologiczne wyznaczone w ramach programu realizowane są w następujących formach:
a) na lekcjach różnych przedmiotów, w ramach wybranych tematów lekcji, np. chemii, geografii, biologii, języka polskiego, języka angielskiego, wiedzy o społeczeństwie, informatyki, wychowania fizycznego, godzin wychowawczych i innych,
b) zajęcia koła ekologicznego w wymiarze dwóch godzin tygodniowo realizowane we współpracy z Lubelską Fundacją Ochrony Środowiska Naturalnego,
c) tematyczne programy organizowane dla chętnych uczniów ze wszystkich klas gimnazjum z udziałem zaproszonych gości;
d) wycieczki tematyczne połączone z wykonywaniem przez uczniów zadań ekologicznych,
e) zajęcia ekologiczne organizowane przez poszczególne klasy w ramach spotkań pozalekcyjnych,
f) coroczny Konkurs Teatrzyków Ekologicznych dla szkół gimnazjalnych miasta Lublina;
g) imprezy pozalekcyjne o tematyce ekologicznej organizowane przez grupy zainteresowanych nauczycieli dla uczniów z różnych klas gimnazjum;
h) realizacja treści ekologicznych podczas wymiany młodzieży między Polską i Litwą, np. temat projektu realizowanego podczas pierwszej wizyty uczniów polskich na Litwie: "Środowisko przyrodnicze miasta Lublina i jego problemy ekologiczne";
i) plenery malarskie organizowane dla uzdolnionych uczniów w najpiękniejszych krajobrazowo okolicach Lubelszczyzny;
j) wystawy i inne imprezy organizowane we współpracy z Domem Kultury nr 2 w Lublinie i galerią "Vetter";
k) opieka nad ludźmi starszymi oparta na współpracy z domem opieki społecznej "Betania";
l) spotkania z przedstawicielami służby zdrowia - pogadanki tematyczne, dyskusje;
m) prelekcje rodziców uczniów, których praca zawodowa lub społeczna związana jest z ekologią.

II. CELE PROGRAMU ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

1. Wykorzystanie najbliższych okolic szkoły do prowadzenia zajęć.
2. Projektowanie i umiejętność wykonywania badań środowiska.
3. Rozwijanie różnorodnych zdolności uczniów poprzez ich aktywny udział w zajęciach ekologicznych.
4. Kształtowanie związku emocjonalnego ucznia z przyrodą i na tej podstawie uświadamianie zagrożeń, jakie niesie niszczenie przyrody przez ludzi.
5. Zdobywanie wiedzy ekologicznej atrakcyjnymi metodami angażującymi emocje uczniów.
6. Kształtowanie pozytywnych wartości i budowanie szacunku do przyrody.
7. Kształtowanie postaw i modeli zachowań proekologicznych.
8. Uświadamianie zagrożeń środowiska przyrodniczego, występujących w miejscu zamieszkania.
9. Budzenie szacunku do przyrody.

III. ZAGADNIENIA DO ZREALIZOWANIA W RAMACH POSZCZEGÓLNYCH PRZEDMIOTÓW NAUCZANIA, WYPRACOWANE PRZEZ NAUCZYCIELI POSZCZEGÓLNYCH PRZEDMIOTÓW

IV. ZADANIA SZKOŁY W DZIEDZINIE REALIZACJI PROGRAMU ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

1. Tworzenie warunków do współpracy nauczycieli różnych przedmiotów oraz organizacji zajęć pozalekcyjnych umożliwiających badania współzależności między różnymi elementami środowiska.
2. Kształtowanie proekologicznej motywacji uczniów.
3. Wspieranie kontaktów z osobami i instytucjami zajmującymi się ochroną środowiska w regionie.
4. Tworzenie warunków do zdobywania przez uczniów wiadomości z różnych źródeł.

V. PODSTAWOWE TREŚCI REALIZOWANE W RAMACH ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

1. Charakterystyka środowiska przyrodniczego najbliższej okolicy. Różnorodność biologiczna (gatunkowa, genetyczna oraz ekosystemów) - znaczenie jej ochrony:
a) budowa geologiczna, b) rzeźba terenu, c) klimat, d) wody, e) roślinność, f) fauna, g) człowiek - jego życie i zdrowie,
2. Niepożądane zmiany obserwowane w środowisku i ich przyczyny:
a) w atmosferze, b) w hydrosferze, c) w litosferze, d) w biosferze.
3. Sposoby i formy ochrony przyrody w Polsce.
4. Zdrowie człowieka i jego ochrona.
5. Przyczyny i skutki zagrożeń dla człowieka i środowiska w sensie globalnym i sposoby zapobiegania im.

VI. PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIÓW

1. Wymienia i charakteryzuje zanieczyszczenia poszczególnych środowisk, np. wody, powietrza itd.
2. Zna podstawowe metody badań zanieczyszczeń środowiska.
3. Dokonuje analizy wyników pomiarów.
4. Podaje sposoby ochrony poszczególnych środowisk przed zanieczyszczeniami.
5. Zna sposoby oszczędzania wód i energii.
6. Proponuje sposoby wykorzystania surowców wtórnych.
7. Wyjaśnia zależności atrakcyjności turystycznej środowiska od stanu jego przekształcenia.
8. Wymienia skutki nadmiernego ruchu turystycznego w środowisku naturalnym.
9. Rozumie związek zdrowia człowieka ze stanem środowiska przyrodniczego.
10. Preferuje bezpieczne dla swojego zdrowia i dobrego stanu środowiska sposoby postępowania ludzi.
11. Docenia potrzebę ochrony przyrody w Polsce i na świecie.

VII. SPRAWDZANIE I OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ UCZNIÓW

Dokonywane są w ramach poszczególnych przedmiotów nauczania objętych programem ścieżki "Edukacja ekologiczna" ze szczególnym uwzględnieniem następujących narzędzi:
- analiza wytworów uczniów,
- wyniki obserwacji zachowania uczniów w środowisku przyrodniczym,
- skale postaw.

VIII. EWALUACJA PROGRAMU

1. Zastosowanie opracowanych przez nauczycieli poszczególnych przedmiotów kart ewaluacyjnych.
2. Projektowanie przez uczniów tras wycieczek.
3. Wykonywanie plakatów i posterów.
4. Organizowanie przez uczniów konkursów tematycznych.
5. Debaty i dyskusje w gronie rówieśników.

Grażyna Zaleska

Grażyna Zaleska - nauczycielka geografii w Gimnazjum nr 8 w Lublinie