Konspekt lekcji do katechezy kl. I gimnazjum

Temat:

Cel poznawczy:
zapoznanie uczniów z faktem współdziałania Boga, człowieka i natury we wspólnym świecie.
Cel wychowawczy:
kształtowanie postawy odpowiedzialności za nasze środowisko przez zapobieganie dewastacji i degradacji.
Metody:
dyskusja, pogadanka, praca w grupach.
Pomoce:
ilustracje, tekst Pisma św.

I Sytuacja egzystencjalna

Postawienie ucznia w sytuacji problemowej (praca w grupach):

• Co oznacza określenie ekologia? Spróbuj podać definicję.

EKOLOGIA - nauka o zachowaniu wartości naturalnych środowiska: wody, powietrza, zieleni, zwierząt itp.
EKOLOGIA - dziedzina biologii badająca stosunki między organizmami i ich zespołami a ich żywym i martwym środowiskiem.
Nazwa EKO z j. greckiego oikos - dom, mieszkanie, gospodarstwo.
Ekologia jest nauką zajmującą się stanem naszego "domu", jakim jest ziemia.

• Prezentacja ilustracji przedstawiających pacjentów w gabinecie lekarskim, badania lekarskie, osobę cierpiącą, leki, osobę palącą papierosy, pijącą kawę, alkohol, itp.

Wypowiedzi uczniów na temat ilustracji.

• Dlaczego ostatnio tak dużo mówi się o ekologii?
• Ogromna degradacja, dewastacja środowiska naturalnego. Do czego to prowadzi?
• Zastanówmy się, jakie jest moje miejsce w tym "mieszkaniu". Jaki mam wpływ na jego stan? Dlaczego tak się dzieje?
• Dlaczego nasza ziemia powoli zamiera?

II Odkrycie wezwania

Moje miejsce na ziemi.
     Całe stworzenie ziemskie i człowiek zaistniało "dla chwały Bożej". Bóg dobrocią swoją stworzył wszystko z nicości, aby okazać swoją doskonałość przez dobra, jakich udziela stworzeniom.
     Bóg zajął się człowiekiem w szczególny sposób; odróżnił go od zwierząt, uczynił go zwierzchnikiem i panem świata.
     "Bóg jest tym, który daje życie i je odbiera. Szczególna wartość życia ludzkiego - zostaje podkreślona przez fakt, że jedynie człowiek uczestniczy w specyficzny sposób w życiu Boga: tylko człowiek jest istota stworzoną na Jego obraz i podobieństwo" i właśnie jako istota żyjąca jest obrazem Boga.
     Obowiązek poszanowania życia ludzkiego ze względu na jego wartość i świętość domaga się zdecydowanego odrzucenia wszystkiego, co godzi w nie bezpośrednio, a niekiedy nawet pośrednio.
    Działania, które bardziej lub mniej intensywnie niszczą ludzkie zdrowie (np. palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, zażywanie narkotyków, niezachowanie podstawowych wymogów higieny osobistej i społecznej, w tym zwłaszcza zanieczyszczenie środowiska naturalnego).
    Mówiąc o naturalnym środowisku, należy w nim zawsze i przede wszystkim dostrzegać człowieka.
Człowiek jest ukoronowaniem Bożego dzieła stworzenia świata.
    Pierwsze "przykazanie", jakie człowiek otrzymał od Boga już w "raju", ma charakter ekologiczny i dotyczy jego obecności w środowisku naturalnym. Do stworzonych przez siebie mężczyzny i niewiasty Bóg powiedział: "Bądźcie płodni, rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną" (Rdz 1, 28).
Człowieka i środowisko naturalne trzeba traktować łącznie.
    Papież Paweł VI powiedział, że "człowiek i jego środowisko są bardziej niż kiedykolwiek nierozłączne. Środowisko stanowi bowiem podstawowe ukierunkowanie życia i rozwoju człowieka".
Człowiek dzięki swojej działalności cywilizacyjnej pod wieloma względami wspaniale przeobraził środowisko naturalne, swoje życie.
     Niestety, tą samą działalnością wywołał w nim również wiele zjawisk negatywnych. Wzbogacając środowisko naturalne o nowe wartości i dobra jednocześnie pozbawił je w wielu miejscach koniecznej harmonii i składników niezbędnych dla ludzkiego życia: czystej wody, gleby i powietrza. Składniki te, których niczym nie można zastąpić, warunkują bezpieczeństwo i jakość ludzkiego istnienia na ziemi.

• Do czego prowadzi degradacja środowiska naturalnego? (aktywizacja - praca w grupach lub burza mózgów itp.)
  

     Przejawy degradacji środowiska naturalnego są oczywiste dla każdego. Chodzi o to, aby zwrócić uwagę na zagrożone prawo do życia w bezpiecznych warunkach środowiskowych. Zagrożenie tego prawa przejawia się w zmianach zachodzących w strukturze genetycznej ludzkiego ludzkiego organizmu, wysokim wskaźniku poronień, schorzeń dzieci poczętych na obszarach ekologicznego skażenia, przede wszystkim zaś w zagrożeniu zdrowia fizycznego (choroby nowotworowe, układu krążenia, dróg oddechowych) i psychicznego (nerwice, stresy, napięcia lękowe i inne formy psychopatologii). Dlatego Kościół w swoich wypowiedziach na temat współczesnego kryzysu ekologicznego podkreśla przede wszystkim zagrożenie prawa człowieka do życia w zdrowym środowisku. Na straży tego prawa Bóg postawił również swoje przykazanie: "NIE BĘDZIESZ ZABIJAŁ" (Wyj 20, 13) (Pwt 5, 17).

• Zastanówmy się, czym jest spowodowany zły stan środowiska?
  

     Papież Jan Paweł II stwierdza, że zły stan ekologii jest przejawem głębokiego kryzysu moralnego człowieka, brak poczucia wartości osoby i życia ludzkiego powoduje obojętność w stosunku do innych i do świata". "Zdarza się często, że potrzeby produkcji przeważają nad godnością pracownika, a interesy ekonomiczne biorą górę nad dobrem jednostek czy nawet całych społeczności. W takich wypadkach zanieczyszczenie lub zniszczenie powodowane w środowisku są skutkiem ograniczonego i wynaturzonego światopoglądu, który wiąże się czasem z prawdziwą pogardą dla człowieka".

Postulaty:
1. Pogłębienie wiary w stworzenie i odkupienie świata.
2. Przeżycie wewnętrznej przemiany, aby stać się bardziej solidarnym z człowiekiem i naturą.
3. Tworzenie i pielęgnowanie duchowości ekologicznej.
4. Rozwijanie pedagogiki środowiska naturalnego.

Podsumowanie
Uświadomiliśmy sobie, jak wielka odpowiedzialność spoczywa na każdym z nas za naszą ziemię.

• W jaki sposób zapobiegam niszczeniu środowiska?
• Jak wygląda moje codzienne życie?
• Czy zastanawiam się nad skutkami zniszczenia, do czego one prowadzą?
• Czy staram się przekazywać innym skutki zagrożenia?
  

Starajmy się pamiętać o naszej ziemi jako mieszkaniu, w którym powinno być miło, zdrowo i bezpiecznie.

Zakończenie - modlitwa

Boże, pozwól zrozumieć każdemu człowiekowi, że ziemia jest darem, o który wszyscy powinniśmy dbać.

Jolanta Mruk